procedura instalacji

Procedura instalacji aparatu rentgenowskiego w gabinecie weterynaryjnym

Zezwolenie na uruchomienie i stosowanie aparatury rtg w gabinecie weterynaryjnym wydaje Prezes Państwowej Agencji Atomistyki. Prezes PAA wydaje zezwolenia i przyjmuje zgłoszenia dotyczące uruchamianie pracowni, w których mają być stosowane źródła promieniowania jonizującego, w tym pracowni rentgenowskich, z wyłączeniem stosowania aparatów rentgenowskich w diagnostyce medycznej, radiologii zabiegowej, radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń nowotworowych, które są nadzorowane przez państwowych wojewódzkich inspektorów sanitarnych (lub odpowiednie służby podległe Ministrowi Obrony Narodowej oraz Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji).

Do podstawowych zadań Prezesa PAA w zakresie sprawowania nadzoru nad wykonywaniem działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące należy:

  • udzielanie zezwoleń i podejmowanie innych decyzji w sprawach związanych z bezpieczeństwem jądrowym i ochroną radiologiczną, poprzedzone analizą i oceną dokumentacji przedkładanej przez użytkowników źródeł promieniowania jonizującego,
  • przygotowywanie i przeprowadzanie kontroli w jednostkach organizacyjnych wykonujących działalność związaną z narażeniem.
     


Warunki otrzymania zezwolenia regulują następujące akty prawne: 
 

  1. ustawa Prawo atomowe
  2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 2002r. w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności. (Dz. U. z 2002r. Nr 220 poz. 1851; zmiany z 2004r.: Nr 98 poz. 981; zmiany z 2006r.: Nr 127 poz. 883; zmiany z 2009r.: Nr 71 poz. 610)
  3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie przypadków, w których dzialość związana z narażeniem na promieniowanie jonizujące nie podlega obowiązkowi uzyskania zezwolenia albo zgłoszenia, oraz przypadków, w których może być wykonywana na podstawie zgłoszenia (Dz. U. z 2002r. Nr 220 poz. 1851; zmiany z 2004r.: Nr 98 poz. 980).
  4. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie dawek granicznych promieniowania jonizującego (Dz. U. z 2005r. Nr 20 poz. 168).
  5. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 marca 2007r. w sprawie wymagań dotyczących rejestracji dawek indywidualnych (Dz. U. z 2007r. Nr 131 poz. 913).
  6. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002r. w sprawie wymagań dotyczących sprzętu dozymetrycznego (Dz. U. z 2002r. Nr 239 poz. 2032).
  7. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie ochrony przed promieniowaniem jonizującym pracowników zewnętrznych narażonych podczas pracy na terenie kontrolowanym (Dz. U. z 2004r. Nr 102 poz. 1064).
  8. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2006r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego (Dz. U. z 2006r. Nr 140 poz. 994).
  9. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie planów postępowania awaryjnego w przypadku zdarzeń radiacyjnych (Dz. U z 2005r. Nr 20 poz. 169; zmiany z 2007r.: Nr 131 poz. 912). 

Na ich podstawie należy złożyć wniosek (wzór poniżej) do Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące wraz załącznikami. Najpierw jednak należy uzyskać aprobatę Prezesa PAA dotyczącą projektu pracowni i dopiero po uzyskaniu pozytywnej opinii składać wniosek z załącznikami.

Wnioski należy wysyłać bezpośrednio na adres Departamentu Ochrony Radiologicznej:

Państwowa Agencja Atomistyki
Departament Ochrony Radiologicznej
ul. Konwaliowa 7, 03-194 Warszawa

Do wniosku należy załączyć uiszczoną opłatę skarbową za 1) uruchomienie i 2) stosowanie urządzeń ze źródłem promieniowania jonizującego w wysokości 418 zł (2x209 zł) w przypadku stacjonarnej pracowni rentgenowskiej oraz 723 zł (209 zł + 514 zł) w przypadku aparatów używanych również w terenie. Opłaty te zalicza się do kosztów uzyskania przychodów, warto więc udokumentować ich poniesienie w księgach.

Opłatę skarbową nalezy kierować na następujący rachunek:

Dzielnica Śródmieście m.st. Warszawy 
ul. Nowogrodzka 43, 00-691 Warszawa
60 1030 1508 0000 0005 5001 0038
dopisek: opłata skarbowa od zezwolenia

 

Wniosek i Załączniki do wniosku:

  1. Program zapewnienia jakości. Program opracowuje się na podstawie wytycznych inspektora dozoru jądrowego do programu zapewnienia jakości działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące (zgodnie z wymaganiem art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 2000r. Prawo atomowe (Dz. U. z 2007r. Nr 42 poz. 276 wraz z późniejszymi zmianami), na podstawie EN ISO 9001:2000). W tym celu warto skontaktować się z wybranym inspektorem ochrony radiologicznej, który pomoże w przygotowaniu dokumentacji, wraz z projektem pracowni.
     
  2. Zakładowy plan postepowania awaryjnego. Opracowany wg Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie planów postępowania awaryjnego w przypadku zdarzeń radiacyjnych (zamieszczony powyżej). Wypełnia się według wzoru załącznika nr 1, wzór B. Dołączyć należy też samodzielnie opracowany plan postępowania w sytuacjach zagrożeń mogących mieć miejsce w pracowni typu pożar, awaria urządzenia, zasilania, utraty szczelności osłon aparatury.
     
  3. Program szkolenia pracowników w zakresie ochrony radiologicznej. Kierownik jednostki zobowiązany jest przeprowadzić dla osób mających kontakt z urządzeniem ze źródłem promieniowania szkolenie w zakresie ochrony radiologicznej oraz wykonywania raz na 3 lata ćwiczeń na wypadek wystąpienia sytuacji awaryjnych.
    Szkolenia przeprowadza i zaświadczenia wystawia posiadający właściwe uprawnienia inspektor ochrony radiologicznej.
     
  4. Dokumentacja projektu pracowni. Zawiera opis, dane techniczne i położenie pomieszczenia, w którym znajduje się aparatura rentgenowska. Należy też uwzględnić wyposażenie techniczne środowiska pracy oraz sprzęt dozymetryczny do pomiarów promieniowania.
    Warunki infrastruktury pracowni oraz dane do obliczeń projektowych zawarte są w wymienionym powyżej Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2006r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego (Dz. U. z 2006r. Nr 140 poz. 994). W szczególności należy zwrócić uwagę na wymagania techniczne i radiologiczne dot. maksymalnej dawki przepuszczanego promieniowania jonizującego (§ 5. pkt.1).
     
  5. Instrukcja obsługi aparatu. Załącza się instrukcje uruchamianych aparatów. Przy czym instrukcje najbardziej popularnych obecnie  stosowanych urządzeń są w zasobach Państwowej Agencji Atomistyki.
     
  6. Wspomniany wyżej dowód wniesienia opłaty skarbowej.

 

Uruchomienie aparatu rtg

Instalację oraz uruchomienie aparatu w pracowni rentgenowskiej może wykonać przedstawiciel jednostki posiadającej zezwolenie Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki. Powinna je posiadać firma sprzedająca aparaturę rentgenowską i tylko od takich jednostek zaleca sie kupno aparatu.
W przypadku zakupu urządzenia poza granicami Polski należy znaleźć firmę w Polsce posiadającą takie uprawnienia.
Protokół z pierwszego uruchomienia aparatu podpisany przez osobę do tego upoważnioną należy dostarczyć do PAA wraz ze zgłoszeniem wykonywania działalności związanej z narażeniem na promieniowanie jonizujące. 

 

Wymiana aparatu

W przypadku wymiany aparatu na nowy należy złożyć u prezesa PAA wniosek o aneks do zezwolenia  wydanego na pierwszy instalowany aparat rtg w jednostce. 
Jeżeli stary aparat zostaje złomowany/podlega utylizacji, to zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa  Środowiska obowiązuje procedura odpowiednia jak przy pozbywaniu się starego sprzętu typu lodówki, pralki, sprzęt rtv (ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym). Należy oddać aparat firmie odbierającej takie odpady z podaniem informacji o rodzaju złomowanego/Utylizowanego sprzętu. Firma wystawia zaświadczenie o przyjęciu sprzętu.
Nie obowiązują w tym przypadku procedury stosowane dla sprzętu wykorzystywanego do celu diagnostyki medycznej.

 

Osłony stałe

Za osłony stałe uważa się ściany pomieszczenia, a także drzwi w pracowni, które maja zapewnić właściwą wobec wymogów ochronę przed przenikaniem promieniowania jonizującego.
Jeżeli osłabienie promieniowania jest zbyt małe przy danej grubości ścian czy drzwi można wykonać  prace modernizacyjne polegające na pogrubieniu ścian (12cm) oraz założeniu dodatkowych osłon na drzwi. W innym przypadku należy dodatkowo stosować osłony ruchome, czyli takie, które stanowią bezpośrednią obudowę aparatury. 
Badania pomiaru promieniowania jonizującego prowadzi się z wykorzystaniem dozymetrów,  wchodzących w wyposażenie pracowni. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002r. w sprawie wymagań dotyczących sprzętu dozymetrycznego (Dz. U. z 2002r. Nr 239 poz. 2032) (dokument wymieniony powyżej)